Środowisko Przyrodnicze

Gmina Odrzywół zaliczana jest do Nizin Środkowopolskich. Teren gminy Odrzywół jest bogaty w złoża piasku, żwiru oraz kamienia wykorzystywanego do utwardzania dróg. Wielkość złóż pisaku jest raczej trudna do określenia, ponieważ występują one praktycznie na całym obszarze gminy. Jednym ze zdiagnozowanych i zmierzonych złóż jest złoże, "Kłonna" o zasobach ok. 3200 tys. ton na powierzchni 9,6 ha. To złoże jest położone na Obszarze Krajobrazu Chronionego i jest nieeksploatowane. Złoża żwiru i kamienia występują w okolicach miejscowości: Dębowa Góra, Dąbrowa, Stanisławów oraz Różanna.

Zasoby naturalne:
Klimat

Obszar gminy Odrzywół leży w strefie przejściowej pomiędzy nizinami a pasem wyżyn.

Wpływ na warunki klimatyczne - szczególnie wilgotnościowe i termiczne w znacznej mierze wywiera rozległa dolina Pilicy. Przeważająca część terenu posiada korzystne warunki klimatyczne dla rozwoju osadnictwa i rolnictwa. W sąsiedztwie lasów panują dogodne warunki klimatyczne sprzyjające rozwojowi funkcji rekreacyjnej, w tym budownictwa wypoczynkowego.


Wody powierzchniowe

Gmina Odrzywół położona jest w widłach rzek Drzewiczki oraz Pilicy. Przez gminę przepływają dwie rzeczki: Korczanka oraz Kiełcznica.


Starorzecze Pilicy

Na terenie gminy zlokalizowane są dwa zbiorniki retencyjne. Pierwszy o powierzchni lustra 3,5 ha stanowiący zlewnie rzeki Kiełcznicy znajduje się w Łęgoniach Małych.
Drugi zbiornik retencyjny umiejscowiony jest w Odrzywole. Jego lustro wody ma powierzchnię 5,5 ha. Stanowi on nie tylko zlewnie rzeki, Drzewiczki ale również pełni funkcje rekreacyjną.


Zbiorniki przeciwpożarowe w gminie Odrzywół
MiejscowośćPowierzchnia
lustra wody w ha
Kamienna Wola0,46
Wysokin0,15
Różanna0,12
Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych z Urzędu Gminy Odrzywół


Roślinność

Obfitość i bogactwo roślinności wynika oczywiście z położenia gminy, która w całości zaliczana jest do Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Pilicy i Drzewiczki. Piękno doliny Pilicy można podziwiać dzięki licznym punktom widokowym, z których roztacza się wspaniała panorama na rozległą trasę zalewową rzeki. Występują tutaj fragmenty rzadko spotykanych zbiorowisk leśnych (olsy i łęgi). Północny brzeg porastają zbiorowiska roślinności z licznymi rzadkimi gatunkami. Południowy brzeg to przede wszystkim bogate kompleksy leśne będące pozostałością po puszczach Pilickiej oraz Stromieckiej.

Łąki zajmują 6,6% powierzchni gminy Odrzywół. Większe fragmenty łąk zmeliorowanych występują w rejonie Kolonii Myślakowice, na wschód od Wielkopola oraz na zachód od Różannej.

Terenami wyróżniającymi się pod względem botanicznym są lasy w dolinie Drzewiczki na zachód od wsi Brzeski, "Moczary Osica" oraz fragmenty łąk koło Wielkopola. Bogatą faunę lęgową i liczne stanowiska grążela stwierdzono w starorzeczu koło Łęgonic Małych.


Lasy

Lasy zajmują powierzchnię 2200 ha, co stanowi 22,40% powierzchni gminy Odrzywół. Dominują lasy młode, których wiek nie przekracza 40 lat. Pod względem prawa własności przeważają lasy będące własnością prywatną. Najobszerniejsze kompleksy leśne znajdują się w północnej części gminy stanowiąc przedłużenie lasów spalskich, czyli pozostałości po Puszczy Pilickiej. Wśród drzew prym wiedzie sosna - 80%.
Odrzywolskie lasy to przede wszystkim bogactwo, które korzystnie wpływa na lokalny klimat, jakość gleb jak również równowagę biologiczną. Najczęściej spotykane są tu bory suche oraz świeże.

W gminie udział gleb klasy V i VI, które kwalifikują się jedynie pod zalesienie wynosi ponad 52%. Planuje się zalesienia na powierzchni 16 ha. Z czego:

Na terenie miejscowości Kolonia Ossa występuje sosna pospolita kwalifikowana jako pomnik przyrody. Wiek drzewa szacuje się na 350 lat, jej obwód wynosi 360cm.


Rezerwaty

Wysokie walory naturalne gminy zostały potwierdzone objęciem całego terenu Obszarem Chronionego Krajobrazu Dolina Pilicy i Drzewiczki. Występują tu wyróżniające się krajobrazowo tereny o zróżnicowanych ekosystemach stwarzające zarazem możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem.
Na terenie Gminy Odrzywół znajduje się rezerwat "Przerwa". Rezerwat ten w północnej części gminy ma obejmować swym zasięgiem fragment korytarza rzeki wraz z wyspą. Wokół rezerwatu zaprojektowano otulinę obejmującą fragment starorzecza i przyległych łąk. Cały teren projektowanego rezerwatu znalazł się w granicach dwóch obszarów chronionych - OChK doliny Pilicy i Drzewiczki oraz Spalskiego Parku Krajobrazowego.
Do najcenniejszych gatunków lęgowych należą:

Spośród roślin naczyniowych na terenie rezerwatu i jego otulinie stwierdzono: Ochrona gatunkowa roślin
Pod ochroną całkowitą są: Pod ochroną częściową są: Ochrona gatunkowa zwierząt

Rybitwa białoczelna

Na terenie gminy Odrzywół stwierdzono występowanie, co najmniej 28 gatunków ssaków, z czego 11 gatunków objętych jest ochroną prawną. Spośród ptaków 132 gatunki ze 141 stwierdzonych na terenie gminy - jest objęte ochroną. W Polskiej Czerwonej Księdze umieszczone zostały trzy gatunki: Z chronionych gadów na terenie gminy występuje tylko jaszczurka zwinka.

Rybitwa białoczelna